Η Επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Καθημερινότητά μας
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) έχει ήδη ενσωματωθεί στη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνονται.Από τις μεταφράσεις κειμένων και τις αναζητήσεις πληροφοριών μέχρι τα chatbots, την οργάνωση ταξιδιών και την υποστήριξη καθημερινών εργασιών, οι εφαρμογές της ΤΝ έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του ψηφιακού κόσμου.
Ωστόσο, η χρήση της δεν περιορίζεται μόνο στις προσωπικές μας συσκευές. Η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκει ολοένα και περισσότερες εφαρμογές σε τομείς όπου οι αποφάσεις μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη ζωή των πολιτών: από την υγειονομική περίθαλψη και τη δημόσια διοίκηση έως την εκπαίδευση, τον εργασιακό χώρο και την επιχειρηματικότητα. Μπορεί να βοηθήσει έναν γιατρό να διαγνώσει νωρίς μια ασθένεια ή να διευκολύνει έναν δημόσιο υπάλληλο στην εξυπηρέτηση των πολιτών.
Οι δυνατότητες είναι πολλές αλλά συνοδεύονται από σημαντικές προκλήσεις. Ποιες είναι οι συνέπειες όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται για αξιολόγηση υποψηφίων σε θέσεις εργασίας; Πώς επηρεάζει την επιλογή δικαιούχων δημοσίων παροχών; Ποιες είναι οι επιπτώσεις όταν συμμετέχει σε ιατρικές διαγνώσεις ή δικαστικές διαδικασίες; Είναι δυνατόν αυτές οι αποφάσεις να είναι αξιόπιστες και δίκαιες;
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) προσπαθεί να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα, ενώ παράλληλα το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του που βρίσκεται υπό συζήτηση στο κοινοβούλιο θα καθορίσει πώς θα ισχύσουν αυτοί οι κανόνες στην Ελλάδα.
Διαφορετικές Εφαρμογές με Διαφορετικούς Κανόνες
Ο πυρήνας του AI Act βασίζεται στην αρχή ότι δεν αντιμετωπίζονται όλες οι εφαρμογές της ΤΝ με τον ίδιο τρόπο. Ένα chatbot που απαντά σε ερωτήσεις δεν έχει τις ίδιες απαιτήσεις με ένα σύστημα που μπορεί να επηρεάσει προσλήψεις ή πρόσβαση σε κρίσιμες υπηρεσίες.
Για αυτόν τον λόγο, ο κανονισμός ακολουθεί μια προσέγγιση που επικεντρώνεται στον κίνδυνο: όσο μεγαλύτερη είναι η πιθανή επίπτωση μιας εφαρμογής στα θεμελιώδη δικαιώματα ή τη δημόσια ασφάλεια, τόσο αυστηρότεροι θα είναι οι κανόνες που τη διέπουν.Οι υψηλού κινδύνου εφαρμογές πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές σχετικά με αξιοπιστία και διαφάνεια.
Tι Σημαίνει Αυτό για τους Πολίτες
Για τους πολίτες, αυτή η νέα ρύθμιση σημαίνει περισσότερη προστασία και μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες αξιολόγησης αιτήσεων εργασίας ή εκπαιδευτικών διαδικασιών μέσω τεχνικών μέσων όπως η ΤΝ. Όταν αλληλεπιδρούν με τέτοιου είδους συστήματα όπως chatbots εξυπηρέτησης πελατών, θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι μιλούν με μηχανή κι όχι με άνθρωπο.
Tι Σημαίνει Αυτό για τις Επιχειρήσεις
Από πλευράς επιχειρήσεων,ο AI Act δεν αποτελεί μόνο ένα σύνολο υποχρεώσεων αλλά δημιουργεί ένα σταθερό πλαίσιο λειτουργίας. Μέχρι τώρα πολλές εταιρείες ανέπτυσσαν λύσεις χωρίς σαφή κανονιστικό πλαίσιο στην ευρωπαϊκή αγορά. Με αυτόν τον κανονισμό αποκτούν κοινό έδαφος λειτουργίας μεταξύ των κρατών-μελών μειώνοντας έτσι τις αβεβαιότητες γύρω από τις επενδύσεις τους.
I ιδιαίτερη σημασία έχει το AI regulatory Sandbox όπου νεοφυείς επιχειρήσεις μπορούν δοκιμάζουν νέες ιδέες υπό πραγματικές συνθήκες πριν κυκλοφορήσουν εμπορικά προϊόντα.
“Η συζήτηση για την ΤΝ αφορά πρωτίστως στην εμπιστοσύνη”
Δημήτρης Παπαστεργίου:
«Η κουβέντα γύρω από την τεχνολογία αυτή δεν αφορά μόνο τα τεχνικά χαρακτηριστικά αλλά κυρίως τη δημιουργία εμπιστοσύνης στους πολίτες.» Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης τόνισε πως καθώς η επιρροή της ТΝ μεγαλώνει στη ζωή μας αυξάνεται επίσης η ανάγκη ύπαρξης κανόνων προστασίας των πολιτών ενώ παράλληλα ενθαρρύνεται ασφαλής ανάπτυξη της τεχνολογίας.» Tα Οφέλη ενός Εθνικού Πλαισίου Εφαρμογής
Aν και ο AI Act ισχύει πανευρωπαϊκά κάθε χώρα χρειάζεται ένα σχέδιο δράσης ώστε όλα αυτά τα ζητήματα όπως ποιος θα εποπτεύει αγορές ή πού μπορεί κάποιος πολίτης αν θεωρεί ότι θίγονται τα δικαιώματα του ,να έχουν ξεκάθαρες απαντήσεις . Το ελληνικό νομοσχέδιο περιλαμβάνει στοιχεία όπως καθορισμό αρμόδιων αρχών εποπτείας καθώς επίσης Κέντρο Συντονισμού & Γνώσης , λειτουργία του AI Regulatory Sandbox καθώς κι άλλους μηχανισμούς καταγραφής παραπόνων .
Aυτό δείχνει πως η Тεχνική Νόηση πρόκειται σύντομα ν’ αγκαλιάσει σχεδόν όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας & κοινωνικής ζωής στο μέλλον -από υγεία μέχρι γεωργία- γεγονός που καθιστά απαραίτητη όχι μόνο τη παρουσία αλλά κυρίως σωστή χρήση αυτής προς όφελος όλων .
Aυτό το εθνικό σχέδιο αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής ανάπτυξης στον τομέα αυτό συμπεριλαμβανομένου ψηφιακού μετασχηματισμού δημοσίων υπηρεσιών , ανοικτές βάσεις δεδομένων , στήριξη νεοφυών εταιρειών κλπ., δίνοντας έμφαση στη ενημέρωση & εκπαίδευση ώστε όλοι μαζί ν’ αντιληφθούν τι αλλαγές φέρνει αυτή νέα τεχολογία .
