Η Οικονομία της Ελλάδας: Μια Αντίφαση
Παρά την ανάκαμψη που έχει σημειώσει η ελληνική οικονομία και τους επαίνους που λαμβάνει από την Ευρωζώνη και τις αγορές,πίσω από τους θετικούς δείκτες κρύβεται μια πτώση του βιοτικού επιπέδου. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και οι πιο ευκατάστατοι Έλληνες δεν απολαμβάνουν τα οφέλη αυτής της ανάπτυξης, όπως αναφέρει το Bloomberg. Οι Έλληνες φαίνεται να είναι αποκλεισμένοι από τις καλοκαιρινές διακοπές, παρά την αύξηση του ΑΕΠ, με το ζήτημα της ακρίβειας να κυριαρχεί στην πολιτική ατζέντα.
Αν και η αύξηση του κόστους ζωής είναι κοινό φαινόμενο σε πολλές χώρες της Ευρώπης λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας και τροφίμων που προκάλεσε ο πρόσφατος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, λίγες χώρες παρουσιάζουν τόσο έντονο χάσμα μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και πραγματικότητας για τα νοικοκυριά όσο η Ελλάδα. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται γρηγορότερα από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με πλεονασματικό προϋπολογισμό και πρόβλεψη ότι μέχρι το επόμενο έτος θα απαλλαγεί από τον τίτλο της πιο χρεωμένης χώρας στην Ευρώπη. Ωστόσο, ο πληθωρισμός παραμένει ένας από τους υψηλότερους στην περιοχή ενώ ο μέσος ετήσιος μισθός ανέρχεται περίπου στα 18.000 ευρώ – λιγότερο από το μισό σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ.
Μαζί με τη Βουλγαρία, η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις όσον αφορά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ καθώς και την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Επιπλέον, έχει ένα εκ των μεγαλύτερων ποσοστών ανθρώπων που κινδυνεύουν να βρεθούν σε κατάσταση φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού μετά τη Βουλγαρία.
Με τις εκλογές προγραμματισμένες για πριν το επόμενο καλοκαίρι, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι η αντιμετώπιση αυτής της ανισότητας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την κυβέρνησή του. Το Bloomberg αναφέρει πρωτοβουλίες όπως οι σημαντικές μειώσεις φόρων καθώς επίσης διάφορα πακέτα μέτρων για τον περιορισμό των τιμών ενέργειας και τροφίμων.
Ωστόσο μόλις το 7% των συμμετεχόντων σε πρόσφατη δημοσκόπηση δήλωσαν ότι η οικονομική τους κατάσταση είχε βελτιωθεί πέρυσι. Η έλλειψη στέγης συνδυάζεται με την επιδείνωση των τιμών: οι Έλληνες δαπανούν κατά μέσο όρο 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος τους για στέγαση μέσα στο 2024. Σε σχεδόν ένα τρίτο των νοικοκυριών αυτό το ποσοστό ξεπερνάει το 40%, τρεις φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ένας λόγος πίσω απ’ αυτήν τη δυσκολία είναι ότι υπήρξαν ελάχιστες ή καθόλου νέες κατασκευές ή επενδύσεις στον κλάδο ακινήτων μετά την κρίση του 2010 σύμφωνα με τον Νίκο Βέττα διευθυντή στο Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών. Αυτή η κατάσταση άρχισε να αλλάζει μόνο τα τελευταία πέντε χρόνια.
“Αυτό υποδηλώνει μια υστέρηση προσφοράς που γίνεται ακόμη πιο έντονη επειδή δεν έχει προσαρμοστεί στις πληθυσμιακές αλλαγές”, δήλωσε ο Βέττας στο Bloomberg προσθέτοντας πως “Δεν υπάρχει συνολική έλλειψη κατοικιών στη χώρα αλλά υπάρχει έλλειψη κατοικιών σε συγκεκριμένες περιοχές”.
Η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας κόστισε σχεδόν ένα τέταρτο του ΑΕΠ κι ανέτρεψε έναν τρόπο ζωής ενός λαού που επί χρόνια ξόδευε πέρα από τις δυνατότητές του σύμφωνα πάντα με δημοσίευμα του Bloomberg. Η εξυγίανση στα δημόσια οικονομικά δεν έγινε χωρίς θυσίες: οι μισθοί σήμερα παραμένουν πολύ χαμηλότεροι συγκριτικά με τα επίπεδα πριν τη κρίσης ενώ παράλληλα οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά.
“Οι αυξήσεις στις τιμές έχουν ασκήσει πίεση στους πολίτες χωρίς σαφή σημάδια βελτίωσης στον άμεσο χρόνο”, ανέφερε ο Βέττας σχετικά με τις συνέπειες αυτές στην καθημερινότητα πολλών Ελλήνων.
Aξιοποιώντας στοιχεία δαπανών φαίνεται πως υπάρχει μια άλλη κληρονομιά της κρίσης: φοροδιαφυγή ύψους περίπου 20-21% επί του ΑΕΠ έναντι μόλις 15-17% στην υπόλοιπη Ευρώπη σύμφωνα με δηλώσεις Διοικητή Τράπεζας Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα.
Ο Τουρισμός ως Παράγοντας Πίεσης
Aπό την άλλη πλευρά οι πιέσεις στις τιμές εντείνονται λόγω μιας βασικής βιομηχανίας για τη χώρα: Τουρισμός αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο του ΑΕΠ κι έχει φέρνει συνεχώς νέα επίπεδα εσόδων κάθε χρόνο γεγονός που οδηγεί σε περαιτέρω ανοδικές πιέσεις στα ενοίκια καθώς επίσης στις τιμές αγαθών ειδικά στα ελληνικά νησιά όπου πολλοί ντόπιοι βλέπουν πλέον τις διακοπές ως πολυτέλεια μακριά απ’ αυτά που γνώριζαν παιδιόθεν.