Την ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων από ψυχοκοινωνικούς κινδύνους που σχετίζονται με την εργασία και το εργασιακό άγχος ζητούν οι ευρωβουλευτές.Ειδικότερα, η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει σχετική νομοθεσία, με βάση στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, κατά τα οποία πάνω από 840.000 άτομα πεθαίνουν κάθε χρόνο από προβλήματα υγείας που συνδέονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
Συγκεκριμένα, την Τετάρτη (2/9), οι ευρωβουλευτές συμφώνησαν σε μια σειρά προτάσεων για τη δημιουργία ενός νέου νομικού πλαισίου στην ΕΕ, με στόχο να διασφαλιστούν ελάχιστες απαιτήσεις για την πρόληψη, εξάλειψη ή μείωση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων που σχετίζονται με την εργασία και μπορεί να οδηγήσουν σε εργασιακό άγχος, επαγγελματική εξουθένωση καθώς και ψυχικές και σωματικές διαταραχές. Αυτή η πρόταση θα πρέπει να συνοδευτεί από μια εκτίμηση επιπτώσεων που θα περιλαμβάνει αξιολόγηση της υπάρχουσας νομοθεσίας.
Δεσμεύσεις για τους εργοδότες
Οι ευρωβουλευτές απαιτούν υποχρεωτικές δεσμεύσεις για τους εργοδότες ώστε να προστατεύεται η σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων καθώς και να διασφαλίζονται ασφαλείς συνθήκες εργασίας. Επιπλέον, επιθυμούν η Επιτροπή μαζί με τα κράτη μέλη της ΕΕ να αναγνωρίσουν ότι οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι που προέρχονται από το εργασιακό περιβάλλον προκαλούν επαγγελματικές ασθένειες. Το αίτημα αυτό εγκρίθηκε με 41 θετικές ψήφους, 12 αρνητικές και 4 αποχές.
Πολιτικές κατά της βίας και παρενόχλησης
Οι ευρωβουλευτές ζητούν οι εργοδότες να εφαρμόσουν πολιτικές που ορίζουν σαφώς τη βία, την παρενόχληση καθώς επίσης τον εκφοβισμό ή τις διακριτικές συμπεριφορές που πλήττουν την αξιοπρέπεια ή τη σωματική/ψυχική υγεία των εργαζομένων. Παράλληλα πρέπει να υπάρχουν μηχανισμοί έγκαιρης ανίχνευσης αυτών των φαινομένων καθώς επίσης πρωτόκολλα πρόληψης βάσει κινδύνου για περιστατικά βίας από τρίτους. Υπογραμμίζουν επίσης ότι είναι απαραίτητο οι εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν τέτοιους κινδύνους να λαμβάνουν έγκαιρη υποστήριξη.
Αξιολόγηση κινδύνων και σχέδιο δράσης
Οι ευρωβουλευτές προτείνουν στους εργοδότης τακτικούς ελέγχους αξιολόγησης των ψυχοκοινωνικών κινδύνων ώστε να εξετάζουν παράγοντες όπως ο υπερβολικός φόρτος εργασίας ή η ένταση στην εργασία. Συνιστούν επίσης τη δημιουργία συγκεκριμένων σχεδίων δράσης ως απάντηση στα αποτελέσματα αυτών των αξιολογήσεων. Σημαντικοί μετασχηματισμοί όπως τηλεργασία ή αυτοματοποιημένα συστήματα λήψης αποφάσεων θα πρέπει προηγουμένως να υπόκεινται σε αξιολόγηση συνεργατικά με τους εργαζόμενους.
Οι εργοδότης είναι υπεύθυνοι ώστε η εισαγωγή αλγοριθμικών συστημάτων δεν οδηγεί σε υπερφόρτωση του προσωπικού ούτε παρακολουθεί στενά τους εργαζόμενους χωρίς λόγο ενώ πάντα θα υπάρχει ανθρώπινη εποπτεία στη διαδικασία αυτή.Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι όλοι οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα απομάκρυνσης από τις επαγγελματικές υποχρεώσεις όταν χρειάζεται.
Υποστήριξη στην επανένταξη
Όλοι εκείνοι οι οποίοι απουσίασαν λόγω προβλημάτων σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στο χώρο δουλειάς θα πρέπει σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές ν’ αποκτήσουν δικαίωμα σε μια υποστηριγμένη επιστροφή στην κανονικότητα του έργου τους. Για αυτό το λόγο προτείνεται στους εργοδοσίες εξατομικευμένα σχέδια επανένταξης προσδιορίζοντας παράγοντες όπως αλλαγές στο ωράριο ή στη δομή της δουλειάς αλλά κι αλλαγές στα καθήκοντα του προσωπικού.
Το βάρος αποδειξιμότητας στους εργοδότης
Η υποχρέωση αποδειξιμότητας ανήκει στους επιχειρηματίες έτσι ώστε όταν ένας υπάλληλος δείξει ότι έχει πληγεί λόγω έκθεσης σε παράγοντες επικίνδυνης φύσεως στον χώρο εργασίας του τραυματισμός θεωρείται πως συνδέεται άμεσα μ’ αυτόν τον χώρο εκτός αν ο ίδιος ο επιχειρηματίας μπορέσει ν’ αποδεδειγμένα δείξει το αντίθετο.
Η εισηγήτρια Estelle Ceulemans (S&D, BE) δήλωσε: «Η παρούσα έκθεση αποτελεί ένα βήμα προς τα εμπρός, καθώς ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση για την αντιμετώπιση της επαγγελματικής εξουθένωσης, της κατάθλιψης, του άγχους και της παρενόχλησης…».
Μελλοντικά Βήματα
Το Κοινοβούλιο αναμένεται ν’ αποφασίσει επί αυτής της νομοθετικής πρωτοβουλίας κατά τη διάρκεια μιας ολομέλειας τον Οκτώβριο του 2026 όπου μετά η Επιτροπή έχει τρεις μήνες στη διάθεση της είτε ενημερώνοντας σχετικά είτε αιτιολόγώντας τυχόν αρνητική στάση απέναντι στο αίτημά του Κοινοβουλίου.