Η Σφικτή Φορολογική Επιτήρηση των Δημιουργών Περιεχομένου στα Social Media
Ο φορολογικός έλεγχος που αφορά τους δημιουργούς περιεχομένου και influencers στα κοινωνικά δίκτυα γίνεται ολοένα και πιο αυστηρός, καθώς οι ελεγκτικές αρχές προσαρμόζουν τις διαδικασίες τους στις νέες ψηφιακές συνθήκες. Η εποχή κατά την οποία οι εμπορικές συμφωνίες στο διαδίκτυο βρίσκονταν σε μια γκρίζα ζώνη χωρίς έλεγχο φαίνεται να πλησιάζει στο τέλος της, με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) να εξετάζει προσεκτικά κάθε μορφή επαγγελματικής δραστηριότητας.
Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ έχουν επεκταθεί σε πρακτικές που μέχρι πρότινος θεωρούνταν αφορολόγητες, όπως τα giveaways (διαγωνισμοί με δώρα), οι ανταλλαγές προϊόντων και υπηρεσιών χωρίς χρηματική συναλλαγή (barters), καθώς και η λήψη δωρεάν προϊόντων για προσωπικές αναρτήσεις. Αυτή η στροφή των αρχών επιβεβαιώθηκε από μια πρόσφατη περίπτωση ελέγχου που οδήγησε σε σημαντικό πρόστιμο.
Το Πρόστιμο των 70.000 Ευρώ και η Απόφαση της ΔΕΔ
Μια χαρακτηριστική περίπτωση που αποδεικνύει τις προθέσεις της φορολογικής διοίκησης αφορά τον εκτενή έλεγχο γνωστής influencer στα social media. Οι ελεγκτές επικεντρώθηκαν στη δραστηριότητα ενός μόνο οικονομικού έτους (2019) και κατέληξαν σε φόρους και πρόστιμα συνολικού ύψους 70.000 ευρώ. Η influencer προσέφυγε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ζητώντας δικαίωση, αλλά δεν ευδοκίμησε το αίτημά της.
Σύμφωνα με την απόφαση 1966/2026, οι ενέργειες της ΑΑΔΕ κρίθηκαν απολύτως νόμιμες. Το κύριο σκεπτικό ήταν ότι όταν η δραστηριότητα στα κοινωνικά δίκτυα σχετίζεται άμεσα με εμπορική προώθηση,υπόκειται σε φορολογικό έλεγχο.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση, η influencer διαχειριζόταν διαφημιστική εταιρεία μέσω του Instagram ως μοναδική εταίρος και υπεύθυνη δημοσιεύσεων στον προσωπικό λογαριασμό της ενώ όλες οι επίσημες εμπορικές συμφωνίες τιμολογούνταν μέσω αυτής της εταιρείας. Οι αρμόδιες αρχές χρησιμοποίησαν μια σαφή μέθοδο ελέγχου: συνέκριναν όλες τις αναρτήσεις στο Instagram με τα φορολογικά στοιχεία καταχωρημένα στην επιχείρηση.
Aπό τις 322 αναρτήσεις του 2019, πολλές είχαν τα αντίστοιχα τιμολόγια αλλά 54 από αυτές βρέθηκαν «ορφανές». Παρά το γεγονός ότι αυτές οι δημοσιεύσεις θεωρήθηκαν επιχειρηματικές συναλλαγές χωρίς έκδοση παραστατικών φόρου, προέκυψαν αδήλωτα κέρδη ύψους 81.500 ευρώ μαζί με μη αποδοθέντα ΦΠΑ ύψους 19.560 ευρώ.
Η Τελική Επιβάρυνση
- 28.083 ευρώ: πρόσθετος φόρος
- 14.042 ευρώ: πρόστιμο
- 9.780 ευρώ:: χρηματική ποινή για τη μη έκδοση παραστατικών
Mε τον ΦΠΑ συμπεριλαμβανόμενο το συνολικό ποσό ξεπέρασε τις 70 χιλιάδες ευρώ.
Aξιοσημείωτο είναι ότι ο υπολογισμός βασίστηκε στην ανάλυση προηγούμενων ιδιωτικών συμφωνιών και τιμολογίων που είχε συνάψει η ίδια για να καθορίσει τις αμοιβές της.
Eπιχειρήματα Υπεράσπισης & Απόφαση ΔΕΔ
Kατά τη διάρκεια του ελέγχου, η πλευρά της influencer υποστήριξε πως οι αναρτήσεις είχαν αποκλειστικά προσωπικό χαρακτήρα όμως αυτό δεν έγινε δεκτό από τη ΔΕΔ καθώς το περιεχόμενο παρουσίαζε όλα τα χαρακτηριστικά μιας οργανωμένης διαφημιστικής καμπάνιας.
Οι εικόνες ανέφεραν συγκεκριμένες μάρκες κι ήταν παρόμοιες με ήδη τιμολογημένες συνεργασίες παράγοντας επαγγελματικού επιπέδου περιεχόμενο μέσω ειδικών συνεργατών όπως φωτογράφοι ή βιντεογράφοι.
Ταυτόχρονα καταργήθηκε πλήρως το επιχείρημα ότι ανταλλαγές προϊόντων δεν συνιστούν αμοιβή αφού αποφασίσθηκε πως οποιοδήποτε είδος παροχής ως αντάλλαγμα για διαδικτυακή προβολή αποτελεί οικονομική συναλλαγή κι όχι δωρεά.
Eσοδα & Eλέγχοι: Μία Ρευστή Σχέση
Tην ίδια στιγμή είναι σημαντικό να σημειωθεί πως αυτή η στόχευση προς την αγορά των influencers σχετίζεται άμεσα με τα τεράστια ποσά που κυκλοφορούν ψηφιακά σήμερα.
Σύμφωνα με στοιχεία του Guardian το 2025 θα είναι χρονιά-σταθμός όπου δημιουργοί περιεχομένου θα ξεπεράσουν παραδοσιακές εταιρείες διαφήμισης όσον αφορά συνολικά έσοδα.
H τάση αυτή δείχνει συνεχιζόμενη ανάπτυξη καθώς σύμφωνα με ανάλυση WPP προβλέπεται αύξηση κατά περίπου 20% φέτος στις εισφορές των creators διευρύνοντας ακόμα περισσότερο τη ψαλίδα μεταξύ τους κι άλλων μορφών διαφήμισης.
O παγκόσμιος τζίρος μπορεί να φτάσει έως $377 δισεκατομμυρίων μέχρι το2030 προκαλώντας χαμόγελα στους influencers.
Με αυτά τα δεδομένα γίνεται σαφής ο λόγος πίσω από την αυστηρότητα των πολιτικών AADDE: αποτελεί υπενθύμιση προς όσους πίστευαν ότι λειτουργούν έξω από τον φορολογικό κλοιό ενώ παράλληλα προσδιορίζει κριτήρια για τους επικείμενους ελέγχους που θα πολλαπλασιαστούν σύντομα.