Η Αύξηση των Συνταξιούχων και οι Επιπτώσεις στην Οικονομία
Ο ρυθμός αύξησης των συνταξιούχων αποκαλύπτει την δημογραφική κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα, με χαρακτηριστικά κοινωνικής κατάρρευσης και οικονομικής δυσπραγίας. Πολλές περιοχές εξαρτώνται από τα έσοδα που προέρχονται από τις συντάξεις.
Στο πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, 58.213 άτομα υπέβαλαν αίτηση για συνταξιοδότηση, σημειώνοντας αύξηση 21% σε σύγκριση με πέρυσι (48.041 αιτήσεις την αντίστοιχη περίοδο).Το προηγούμενο έτος, συνολικά 199.450 ασφαλισμένοι αποχώρησαν από την εργασία τους, ενώ το ποσοστό αυτό αυξήθηκε κατά 20% (48.472 αιτήσεις) σε σχέση με τους πρώτους τρεις μήνες του 2021 όταν καταγράφηκε ιστορικό υψηλό «εξόδου» με 212.151 συνταξιοδοτήσεις.
Επιπλέον, τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους εκδόθηκαν 28.820 νέες συντάξεις ενώ διαγράφηκαν από τον ΕΦΚΑ λόγω θανάτου 14.820 ασφαλισμένοι.
Αυτό υποδηλώνει ότι το προσδόκιμο ζωής έχει αρχίσει να ανακάμπτει μετά την υγειονομική κρίση της πανδημίας, ωστόσο οι γεννήσεις έχουν μειωθεί σημαντικά (67.000 ετησίως) και οι νέες εισροές στην αγορά εργασίας είναι περιορισμένες (περίπου 110.000 ετησίως). Αυτή η κατάσταση δεν αντικατοπτρίζεται μόνο στην επιδεινούμενη περιφερειακή κατάρρευση όπου πολλές τοπικές οικονομίες στηρίζονται κυρίως στα «εμβάσματα» του ΕΦΚΑ — οι συντάξεις αντιστοιχούν στο 26,7% του ΑΕΠ της Ηπείρου και καλύπτουν ένα στα τέσσερα ευρώ στη Θεσσαλία καθώς και στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας — αλλά επίσης δείχνει τη σοβαρή απουσία εργατικού δυναμικού και καταναλωτών που στερεί κάθε δυνατότητα ανάπτυξης της οικονομίας.
Η αύξηση των αιτήσεων για σύνταξη οφείλεται εν μέρει στην ανεργία καθώς επίσης στις μειωμένες αποδοχές που επηρεάζουν αρνητικά τις συντάξεις· πιθανώς συμβάλλει επίσης η ευκολία των «απόμαχων» να συνεχίζουν να εργάζονται — κυρίως ελεύθεροι επαγγελματίες όπως γιατροί ή δικηγόροι — πληρώνοντας μόλις επιπλέον ασφαλιστική εισφορά ύψους 90 ευρώ μηνιαίως για τη συνέχιση της απασχόλησής τους ως συνταξιούχοι.
Ωστόσο, ένα ισχυρό κίνητρο για πρόωρη έξοδο αποτελεί η συνεχώς φθίνουσα τάση στις παρεχομένες συντάξεις στον ιδιωτικό τομέα συμπεριλαμβανομένων ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων εργαζομένων: πολλοί ασφαλισμένοι σπεύδουν να ζητήσουν σύνταξη καθώς ο μέσος μισθός υποχωρεί λόγω της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης.
Tον περασμένο Απρίλιο η μέση σύνταξη ανήλθε καθαρά στα 800 ευρώ ενώ η επικουρική παραμένει «παγωμένη» εδώ και χρόνια γύρω από τα 196 ευρώ. Υπογραμμίζεται μια σημαντική διαφορά μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα: οι ελεύθεροι επαγγελματίες έχουν μέσο όρο σύνταξης περίπου στα 793 ευρώ (Απρίλιος), σε αντίθεση με τους δημόσιους υπαλλήλους που λαμβάνουν περίπου 1.378 ευρώ μηνιαίως—μια διαφορά σχεδόν στο +73%, αποτέλεσμα περισσότερων χρόνων ασφάλισης χωρίς ανεργία αλλά κι υψηλότερες αμοιβές στον δημόσιο τομέα συγκριτικά με τις χαμηλές παροχές στους αυτοεργοδοτούμενους.»